قالب وردپرس
خانه / مقالات / رصد / ۴ سوژه در رصد ماه کامل

۴ سوژه در رصد ماه کامل

رصد ماه کامل را در شب‌های مهتابی از دست ندهیم

به نظر شما منجمان آماتور چه شب‌هایی به سراغ تلسکوپ‌شان نمی‌روند و آن را داخل منزل تنها می‌گذارند؟

به احتمال زیاد جوابش شب‌هایی است که ماه به صورت بدر در آسمان می‌درخشد. دراین شب‌ها، درخشش زیاد ماه، همه کهکشان‌ها و سحابی‌های کم نور را  قلع و قمع می‌کند و خودش یکه‌تاز رصدهای شبانه می‌شود … این طور نیست؟

اگر شما خودتان این موضوع را قبول دارید، پس وقت آن است تا در اولین زمانی که ماه کامل در آسمان قرار می‌گیرد، تلسکوپ خود را بیرون آورده و آماده کنید تا به سراغ کاوش در سرزمینی بروید که منجمان آماتور بسیاری از آن غفلت دارند. ویژگی‌های فریبنده فراوانی در این شب‌های مهتابی و حتی شب‌های غیرمهتابی در دست شماست، کافی است تلسکوپ‌تان را از خط سایه‌مرز (مرز بین تاریکی و روشنی در سطح ماه) دور کنید.

آموزش نجوم توسط محمد همایونی ماه کامل

ماه کامل، درخشان است و خیره کننده. اگر نور شدید آن مزاحم چشم‌تان می‌شود، کافی است از یک فیلتر ماه بر روی چشمی خود استفاده کنید تا درخشندگی مطلوبی از ماه را بدون افت جزئیات در اختیار داشته باشید.

دریاهای تیره، کوه‌های درخشان

از آن جهت که در هنگام ماه بدر، سایه‌های برجسته‌ای بر سطح ماه نیست، تاریک و روشن بودن مناطق مختلف آن، نشان دهنده ضریب بازتاب (سپیدایی یا آلبدو) آن‌ها می‌باشد. بیشترین اختلاف این ضریب بازتاب، بین دریاهای تاریک و سرزمین‌های مرتفعِ نورانی ماه است. این تفاوت‌ها در اصل به ترکیبات مواد تشکیل دهنده هر قسمت ماه مربوط می‌شود. دریاهای سطح ماه در واقع گدازه‌های بازالتی منجمد شده‌ای هستند که حاوی آهن و تیتانیوم و دیگر فلزات تیره رنگ هستند. همانند آن‌ها را در جزایر هاوایی و ایسلند روی کره زمین می‌توان دید. اما سرزمین‌های مرتفع ماه توسط صخره‌ها و سنگ‌های درخشان و غنی از آلومینیومی پوشیده شده‌اند که «آنورتوزیت» نام دارند.

اگر نگاه دقیق‌تری به دریاها بیاندازیم (حتی با چشم غیرمسلح) متوجه می‌شویم که تیرگی آن‌ها هم مثل هم نیست. دریای باران‌ها و اقیانوس طوفان‌ها در غرب ماه کمی روشن‌تر از اکثر دریاهای موجود در نیمکره شرقی ماه هستند. تلسکوپ می‌تواند کنتراست قوی‌تری از این تیرگی‌ها را در خط ساحلی جنوب دریای آرامش به ما نشان دهد. مرکز این دریا به وضوح از لبه‌های اطراف آن روشن‌تر است. علت این اختلاف‌ها هم تفاوت در عمر گدازه‌ها و ترکیبات آن‌ها در این دو منطقه است. سنگ‌هایی که در مرکز دریا مشاهده می‌شوند، با عمر ۳ میلیارد سال بین ۱ تا ۳ درصد اکسید تیتانیوم در خود دارند؛ در حالی که سنگ‌های کناری کمتر از ۱ درصد اکسید تیتانیوم در خود دارند و حدود ۵۰۰ میلیون سال هم قدیمی‌تر هستند.

کُپه‌های تیره

کُپه‌های کوچک از بقایای آتشفشانی، نوع دیگری از نواحی تاریک‌اند که هنگام ماه کامل قابل مشاهده می‌شوند؛ البته در مقابل دریاها بسیار کوچک و ناچیزند. نمونه‌هایی عالی از آن‌ها را در کف دهانه‌های اطلس و آلفونسو می‌توان تشخیص داد. سه دهانه معروفی که تقریبا در مرکز ماه می‌توان آن‌ها را دید، سه‌گانه بطلمیوس، آلفونسو و الزرقالی است. نکته جالب این‌که در هنگام ماه کامل، دیگر نمی‌توان دیواره‌ها را تشخیص داد ولی کُپه‌های آتشفشانی‌ای که در دهانه آلفونسو قرار دارند را همچون نقاط تیره رنگی می‌توانید بیابید. می‌توان در سواحل غربی و شرقی دریای باران‌ها نظیر محل فرود آپولو ۱۷ هم مناطقی که حاوی کُپه‌های آتشفشانی است مشاهده کرد.

آموزش نجوم توسط محمد همایونی

رگه‌های درخشان

اما در این بین، رگه‌ها زیباترین چشم‌اندازها را در ماه بدر به ما عرضه می‌کنند. پرتوهایی درخشان که همچون اشعه‌هایی از برخی دهانه‌های ماه بیرون زده‌اند. رگه‌ها از آن جهت درخشانند که حاوی قطعاتی از سنگ‌های درخشانی هستند که در اثر برخوردهای جدید بر سطح ما به صورت شعاعی به اطراف پرتاب شده‌اند. به هنگام ماه بدر، رگه‌های دهانه بزرگ تیکو برجسته‌ترین عارضه سطح ماه است. تیکو در جنوب ماه قرار دارد و برخی از رگه‌های آن به طول بیش از ۱۹۰۰ کیلومتر تا نزدیک شمال ماه کشیده شده‌اند. چه بَسا  رگه‌ای که از میان دریای باران‌ها (در شمال ماه) مشاهده می‌شود مربوط به تیکو باشد!

آموزش نجوم توسط محمد همایونی

پس از این به بعد دیگر برای شب‌های مهتابی هم بهانه‌ای نیست تا تلسکوپ‌مان را در خانه معطل بگذاریم. از دیدن زیبایی‌های ماه، این نزدیک‌ترین جرم آسمانی به ما بسیار لذت برید و در سرزمین‌های بکر و دست نخورده‌ی آن به گشت و گذار بپردازید.

 

نویسنده:

محمد همایونی

همچنین ببینید

رصد در شهر آموزش نجوم یادگیری نجوم توسط محمد همایونی

۸ پیشنهاد برای آن‌که تلسکوپ‌‌مان خاک نخورد! (بخش ۱)

واقعا چرا بسیاری از علاقه‌مندان نجوم و آسمان شب، که حتی مبالغ زیادی هم برای …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

عبارت زیر را کامل کنید: *

از هرکجای ایران! به راحتی در دوره‌های آموزش نجوم شرکت کنید‎:کلیک کنید
درک این مطلب که منزلگاه ما کجای این کیهانِ بی انتها قرار دارد چندان آسان نیست؛ در این کتابچه با استفاده از مقیاس "12 گام" در دوازده مرحله از محل سکونت خود تا ابعاد بزرگ عالم سفر می کنیم؛ تا هم جایگاه خودمان، هم ابعاد و عظمت این کیهان بی انتها را مشاهده کنیم.
ایمیل شما نزد ما امانت است.
12 گام
دانلود کتابچه 12 گام
با تشکر از توجه شما متأسفانه در حال حاضر مهلت ثبت نام پایان یافته است.
برای دانلود رزومه لطفا ایمیل خود را ثبت کنید:
ایمیل شما نزد ما امانت است و ما هم مثل شما از ایمیل های مزاحم بیزاریم.
به محض ثبت ایمیل تان، فایل را دانلود کنید:
ایمیل شما نزد ما امانت است و ما هم مثل شما از ایمیل های مزاحم بیزاریم.
تبریک به شما بابت این‌که به این مقاله علاقه‌مندید!
ثبت ایمیل‌تان الزامی نیست، ولی ارسال آن باعث ارتباط بیشتر ما با شما خواهد شد.
ثبت نام رایگان
اطلاعات شما نزد ما امانت است
برای شرکت در جلسه اول لطفا اطلاعات زیر را کامل کنید
تبریک به شما! ثبت نام انجام شد.
لطفا دستورالعمل حضور در کلاس‌های آنلاین را که در صفحه توضیحات همین دوره آمده است با دقت مطالعه کرده و انجام دهید. لینک ورود به کلاس هم چند دقیقه قبل از شروع کلاس برای شما ارسال می‌گردد.
برای ثبت نام در دوره‌های آنلاین،اطلاعات زیر را کامل کنید:
اطلاعات شما نزد ما امانت است
درود بر شما. متأسفانه مهلت ثبت نام این دوره به اتمام رسیده است. در صورت تمایل می‌توانید ایمیل خود را به همراه نام دوره مورد نظر؛ برای ما ثبت کنید تا هر زمان که ثبت نام دوره جدید شروع شد، به شما اطلاع دهیم. شاد و پیروز باشید.
ایمیل شما نزد ما امانت است
برای شما که به این موضوع علاقه‌مندید یک تخفیف 30% در نظر گرفته‌ایم. کافی است هنگام ثبت نام، در سبد خرید خود از کوپن تخفیف: NewMoon30 استفاده کنید. شاد و پیروز باشید.
تبریک !!
فرصت را از دست ندهید :)
برای دانلود نمونه فیلم از دوره مبانی نجوم، لطفا ایمیل خود را وارد کنید:
ایمیل شما نزد ما امانت است و ما هم مثل شما از ایمیل های مزاحم بیزاریم.
دوست عزیز: اگر قبل از مشاهده توضیحات دوره‌های آنلاین قصد خروج از سایت ستاره شناس را دارید، توصیه می‌کنم یک ویدئوی 12 دقیقه‌ای از فیلم‌های آموزشی دوره مبانی نجوم را دانلود کرده و مشاهده کنید. به محض ثبت ایمیل خود، آن را دانلود کنید:
ایمیل شما نزد ما امانت است و ما هم مثل شما از ایمیل های مزاحم بیزاریم.
لطفا ایمیل خود را ثبت کنید تا لینک دانلود نسخه باکیفیت فیلم به ایمیل شما ارسال شود:
ایمیل شما نزد ما امانت است و ما هم مثل شما از ایمیل‌های مزاحم بیزاریم.
به محض ارسال ایمیل‌، دانلود شروع می‌شود.
ایمیل شما نزد ما امانت است و ما هم مثل شما از ایمیل‌های مزاحم بیزاریم.
علاقه‌مندی شما به این دوره قابل تحسین است. یک تخفیف 38000 تومانی مخصوص شما:
mabani38
کد تخفیف بالا را هنگام ثبت نام در «سبد خرید» خود اعمال کنید.
تبریک به شما!
علاقه‌مندی شما به این دوره قابل تحسین است. یک تخفیف 38000 تومانی مخصوص شما:
solar38
کد تخفیف بالا را هنگام ثبت نام در «سبد خرید» خود اعمال کنید.
تبریک به شما!
اگر به شناخت کامل از منظومه شمسی علاقه‌مندید، پیشنهاد می‌کنم نگاهی هم به «دوره آنلاین منظومه شمسی» بکنید:
درود بر شما!
علاقه‌مندی شما به این دوره قابل تحسین است. یک تخفیف 19000 تومانی دیگر مخصوص شما:
mabani19
کد تخفیف بالا را هنگام ثبت نام در «سبد خرید» خود اعمال کنید.
تبریک به شما!
علاقه‌مندی شما به این دوره قابل تحسین است. یک تخفیف 19000 تومانی دیگر مخصوص شما:
sol19
کد تخفیف بالا را هنگام ثبت نام در «سبد خرید» خود اعمال کنید.
تبریک به شما!
لینک دانلود نقشه‌ها به ایمیل شما ارسال می‌شود، لطفا ایمیل خود را ثبت کنید:
ایمیل شما نزد ما امانت است و ما هم مثل شما از ایمیل‌های مزاحم بیزاریم.
آموزش نجوم به صورت آنلاین